{"id":16456,"date":"2026-03-27T17:05:14","date_gmt":"2026-03-27T17:05:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.visitcaerphilly.com\/?post_type=listings&p=16456"},"modified":"2026-03-27T18:11:35","modified_gmt":"2026-03-27T18:11:35","slug":"parc-penallta","status":"publish","type":"listings","link":"https:\/\/www.visitcaerphilly.com\/cy\/rhestrau\/parc-penallta\/","title":{"rendered":"Parc Penallta"},"content":{"rendered":"\n\n\t
\n\t\t\t\t\t
\t\n\t\t\t\t\"\"\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\n\n\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t

Wedi’i gerfio o hen domen lo, mae Parc Penallta yn enwog fel y “lle gyda’r ceffyl”. Fel un o gerfluniau pridd ffigurol mwyaf y wlad, mae “Sultan y Merlyn Pwll Glo” yn denu ymwelwyr o bell sy’n dod i’w weld a’i edmygu. Ond mae mwy i Barc Penallta na Sultan yn unig, er mor drawiadol ydyw. Dringwch i’r Arsyllfa Uchel a’r wobr a gewch fydd golygfeydd panoramig ar draws cymoedd y De. Wrth i chi archwilio’r safle amrywiol hwn, mae’n anodd dychmygu mai tomen lo ddu oedd y lle hardd a thawel hwn dim ond 30 mlynedd yn \u00f4l.<\/p>\n

Mae Parc Penallta yn lleoliad i chi ei archwilio. O’r ardaloedd agored eang ar y gwastadedd i’r mannau mwy preifat yn rhan isaf y safle, mae yna drysorau cudd i chi eu darganfod. Cerddwch drwy ein twnnel helyg, gwylio acrobateg awyr gwas y neidr uwchben pwll d\u0175r, neu ddod o hyd i’r Cawr Cwsg, byddwch chi\u2019n cael eich gwobrwyo’n fawr am eich ymdrechion.<\/p>\n

\n

Yr hyn sydd i’w weld a’i wneud<\/h2>\n

Sultan y Merlyn Pwll Glo<\/h3>\n

Nid yw unrhyw ymweliad \u00e2 Pharc Penallta yn gyflawn heb weld Sultan y Merlyn Pwll Glo. Sultan yw nodwedd eiconig y parc. Yn 200 metr o hyd ac yn 15 metr o uchder, mae’n un o gerfluniau pridd ffigurol mwyaf y wlad. Rhoddodd y bobl leol yr enw Sultan iddo ar \u00f4l un o’r merlod pwll glo “sioe” poblogaidd o Bwll Glo Penallta gerllaw. Yn y gwanwyn mae ei got yn drwch o friallu Mair, yn yr haf mae’n byrlymu i suo’r gwenyn a’r trychfilod. Gerllaw mae sawl pwll d\u0175r si\u00e2p carn; efallai ei fod yn carlamu o gwmpas yn y nos! Dewch i eistedd yn ei glust a mwynhau\u2019r golygfeydd, neu ewch i’r olygfan, gerllaw, i gael golygfa uwch ben o Sultan y merlyn pwll glo.<\/p>\n

Yr arsyllfa uchel<\/h3>\n

Am yr olygfa orau yn y parc, ewch i’r Arsyllfa Uchel, a’r wobr a gewch fydd golygfeydd panoramig 360\u00b0 syfrdanol o’r cefn gwlad cyfagos. Yn ymdebygu i long ofod estron, mae’r 6 “adain” yn symbol o’r cymunedau lleol o amgylch y parc. Helpodd y cymunedau hynny i’w dylunio, ac mae pob un yn cynnwys delweddau o dreftadaeth leol, bywyd gwyllt naturiol a hamdden.<\/p>\n

Bywyd gwyllt<\/h3>\n

Gyda’i gymysgedd o goetiroedd, pyllau d\u0175r a glaswelltiroedd mae Parc Penallta yn gartref i amrywiaeth eang o fywyd gwyllt. Cadwch lygad am sawl rhywogaeth o degeirianau ddechrau’r haf, llawer o fathau o weision y neidr a mursennod, ac archwilio\u2019n hectarau o ddolydd blodeuog sy’n fyw o lo\u00ffnnod byw, gwenyn a thrychfilod eraill trwy gydol yr haf. Gallwch chi weld heidiau o’r nico yn bwydo ar gonau gwern a phennau hadau trwy gydol yr hydref, ac mae siawns dda o weld y gnocell werdd a choch y berllan ar unrhyw adeg o\u2019r flwyddyn. Yn y gaeaf, gwyliwch wrth i heidiau o ddrudwy alw heibio i glwydo yn y gwelyau cyrs o amgylch Cors Nelson. Mae yna hefyd Warchodfa Natur Leol Cors Penallta, enghraifft fach o borfa rhos sy’n gyforiog o flodau gwyllt a thrychfilod.<\/p>\n

Teithiau a llwybrau cerdded<\/h3>\n

Mae milltiroedd o lwybrau i’w dilyn ym Mharc Penallta, ond i’ch rhoi ar ben ffordd mae gennym dri llwybr cerdded clir o wahanol hyd. Maen nhw i gyd yn cychwyn o’r prif faes parcio:<\/p>\n

Llwybr Sultan (1.6 cilomedr) \u2013 yn mynd heibio Sultan a rhai gweithiau celf. Llwybrau llwch cerrig a glaswelltog; yn gyffredinol ychydig yn donnog ond dau lethr byr, mwy serth.<\/p>\n

Llwybr yr Ehedydd (2.1 cilomedr) \u2013 yn mynd heibio Sultan, golygfeydd da, yn cynnwys rhan dawelach o’r safle. Llwybrau llwch cerrig a glaswelltog; yn gyffredinol ychydig yn donnog ond dau lethr mwy serth.<\/p>\n

Llwybr y Gnocell (3.7 cilomedr) \u2013 y gylchdaith fwyaf ar y safle gyda golygfeydd da. Llwybrau llwch cerrig a glaswelltog; dau lethr hir serth.<\/p>\n

I’r rhai sydd am archwilio ymhellach i ffwrdd, mae’r parc yn cynnig man cychwyn gwych. Gall beicwyr ddefnyddio Llwybr 47 y Rhwydwaith Beicio Cenedlaethol a beicio’n ddiogel i Barc Gwledig Cwm Sirhywi yn y dwyrain neu tuag at Barc Taf Bargoed a Thaith Taf yn y gorllewin.<\/p>\n

A rhagor ..<\/strong><\/p>\n

Mae rhagor i chi ei ddarganfod. Cerddwch i Lyn Crannog, chwilio am ein cerfluniau, neu hedfan barcud yn yr Arena Digwyddiadau; cewch weld yn ddigon buan pam mae Parc Penallta yn lle mor boblogaidd i fwynhau\u2019r awyr agored.<\/p>\n

\n

Cynllunio eich ymweliad<\/h2>\n

Lleoliad:\u00a0<\/strong>Mae Parc Penallta ar gyrion gorllewinol Ystrad Mynach.<\/p>\n

Sut i gyrraedd:<\/strong><\/p>\n